Ο εμφύλιος πόλεμος ήταν μία από τις πιο μαύρες και μέχρι σήμερα πιο αδιευκρίνηστες περιόδους της Ελληνικής ιστορίας. Ο Παντελης Βούλγαρης ο δημιουργός της ταινίας "Νύφες", αποφάσισε να ασχοληθεί με το σχετικά παρθένο αυτό θέμα. «Ένα Ρέκβιεμ για τους αφανείς και τους άκλαυτους εικοσάχρονους του εμφυλίου», θα είναι η ταινία όπως δήλωσε ο ίδιος ο Βούλγαρης. Η ταινία θα λέγεται "Ψυχή Βαθιά" όπως δηλαδή ήταν το σύνθημα των ανταρτών που είχαν βγει στα βουνά της Καστοριάς κατά την διάρκεια του πολέμου.
Στην ταινία «Ψυχή Βαθιά» θα δούμε πρωτοεμφανιζόμενους ηθοποιούς, ντόπιους της περιοχής της Καστοριάς και της Δ. Ελλάδας. Σε πρωταγωνιστικούς ρόλους θα δούμε τους πρωτοεμφανιζόμενους Χρήστο Καρτέρη, Γιώργο Αγγέλκο και 'Αννα Παρτσάνη, αλλά και γνωστούς ηθοποιούς όπως ο Βαγγέλης Μουρίκης, ο Γεώργιος Συμεωνίδης, η Βικτώρια Χαραλαμπίδου, κ.α. Ο Θανάσης Βέγγος συμμετέχει επίσης στην ταινία με ένα μικρό, χαρακτηριστικό ρόλο.
Οι κεντρικοί ήρωες της ταινίας είναι δύο αδέλφια, βοσκόπουλα της Πίνδου. Ο Ανέστης, 17 χρονών και ο Βλάσης, 15 που επιστρατεύονται χωρίς τη θέλησή τους. Ο Ανέστης στον Εθνικό Στρατό και ο Βλάσης στο Δημοκρατικό Στρατό, προσπαθούν να επιβιώσουν μέσα από το καμίνι των επιχειρήσεων τον τελευταίο 1,5 χρόνο του εμφυλίου.
Σίγουρα η συγκινησιακή φόρτιση που θα πρόσφερε μια ταινία με δύο αδέλφια να μάχονται σε διαφορετικά στρατόπεδα αναμενόταν πολύ πιο μεγάλη. Όμως λίγο η άσχημη σκηνοθεσία από τον Βούλγαρη και λίγο οι αδέξιες στα περισσότερα σημεία ερμηνείες από τους πρωταγωνιστές μας κάνουν να χάνουμε το κεντρικό μήνυμα των δύο παιδιών ποιυ βρίσκονται να μάχονται για τις υποτιθέμενες ιδέες τους σε τέτοια ηλικία.
Έτσι ακόμα και οι λιγοστές καλογυρισμένες σκηνές, πέρα από τις καθαρά πολεμικές, βρίσκονται να διαδέχονται η μία την άλλη με κάποια άκυρη βόμβα να πέφτει από το πουθενά ή με τα σύννεφα να περιπλανούνται στους ουρανούς. Έτσι όχι μόνο τα κλισέ δεν αποφεύγονται αλλά και τα νεύρα των θεατών γίνονται κρόσια. Ακόμη και η εξαναγκαστική θλίψη που προσφέρει η ταινία με τους συγγενείς να αλληλοσκοτώνονται ή τον Θανάση Βέγγο να είναι παππούς που θέλει να θάψει το παιδί του είναι τόσο πολύ επιτυδευμένη που χάνει τελικά το νόημά της. Σίγουρα η ταινία πετυχαίνει τελικά τον στόχο της και το αντιπολεμικό μήνυμα γίνεται αντιληπτό, επιμένει όμως πολύ στο ότι ο εμφύλιος πόλεμος είναι πολύ πιο τραγικός χάνοντας έτσι το γενικό πλαίσιο του ότι κάθε πόλεμος είναι τραγικός. Έτσι ο Βούλγαρης φτιάχνει μια ταινία για τους Έλληνες και για την Ελλάδα που σίγουρα θα είναι αδιάφορη για οποιονδήποτε άλλον κατά την γνώμη μου.
Το σχετικά καλύτερο δεύτερο μέρος της ταινίας θα μπορούσε να μας ανταμείψει για τα χρήματα που δώσαμε στο ταμείο, αλλά ακόμα και εκεί το τέλος της λύτρωσης αργεί να έρθει τόσο πολύ που ο θεατής ξεχνά τον πραγματικά δραματικό και καλογυρισμένο τέλος των δύο αδελφών. Σε όλα αυτά θα βάλουμε και την προσωπικά για μένα εκνευριστική, άτονη και άχαρη αφήγηση της μητέρας των δύο παιδιών που σιγουρα θα μπορούσε να ήταν καλύτερη.
Αν και ρεαλιστική λοιπόν, και μάλλον ιστορικά τεκμηριωμένη και χωρίς να λαμβάνει πολιτική θέση, η ταινία δεν ικανοποιεί σε καμία περίπτωση.

Γιάννης Πατλάκας
Βαθμός 5